Sentinel Lenf Nodu Cerrahisi
Sentinel Lenf Nodu (Bekçi Lenf Bezi) Cerrahisi Nedir?
Jinekolojik kanser cerrahisinde son yılların en büyük devrimlerinden biri olan Sentinel Lenf Nodu (Bekçi Lenf Bezi) Cerrahisi, kanserin yayılımını en doğru şekilde tespit ederken, hastayı gereksiz doku kaybından ve kalıcı yan etkilerden koruyan ileri düzey bir onkolojik işlemdir.
Doç. Dr. Gülşah Selvi Demirtaş kliniğinde, endometrium (rahim zarı) ve serviks (rahim ağzı) kanseri ameliyatlarında ICG (İndosiyanin Yeşili) floresan görüntüleme teknolojisini kullanarak bekçi lenf bezi haritalamasını kapalı (laparoskopik) yöntemlerle, en yüksek hassasiyetle gerçekleştiriyoruz.
Sentinel (Bekçi) Lenf Nodu Nedir?
İnsan vücudunda enfeksiyonlarla ve kanser hücreleriyle savaşan devasa bir lenfatik ağ (lenf bezleri ve damarları) bulunur. Kanserli bir tümör, bulunduğu organdan (örneğin rahimden) başka bir yere yayılmak (metastaz yapmak) istediğinde, öncelikle lenf yollarını kullanır.
Sentinel lenf nodu, tümörden ayrılan kanser hücrelerinin lenf yolları üzerinden ulaştığı ilk lenf bezidir. Tıpkı bir kaleyi koruyan ilk "bekçi" gibidir. Eğer kanser hücreleri yayılmaya başladıysa, önce bu bekçi lenf bezine tutunurlar. Eğer bekçi lenf bezi temizse, arkasındaki diğer lenf bezlerinin de temiz olduğu tıbbi olarak kabul edilir.
Neden Tüm Lenf Bezlerini Çıkarmıyoruz? (Lenfödem Riski)
Geçmiş yıllarda uygulanan klasik kanser ameliyatlarında, kanserin yayılıp yayılmadığından emin olmak için rahim veya yumurtalıklarla birlikte pelvik bölgedeki (kasıklardaki) tüm lenf bezleri (bazen 30-40 adet) tamamen çıkarılırdı (Sistematik Lenfadenektomi). Ancak bu durum, lenf sıvısının dolaşımını bozarak hastalarda ciddi yan etkilere yol açardı:
- Lenfödem: Bacaklarda sıvı birikmesine bağlı olarak gelişen, kalıcı, ağrılı ve yaşam kalitesini ciddi şekilde düşüren bacak şişliği (fil hastalığı).
- Sinir ve Damar Hasarı Riski: Tüm lenf bezlerinin çıkarılması sırasında bölgedeki büyük damarların veya sinirlerin zarar görme ihtimalinin artması.
- Enfeksiyon ve Lenfosel: Lenf sıvısının karın içinde birikerek kist (lenfosel) oluşturması ve enfeksiyona yol açması.
Sentinel lenf nodu haritalaması sayesinde, tüm lenf bezlerini almak yerine sadece "kilit noktadaki" o ilk 1-2 lenf bezini alıyoruz. Böylece lenfödem riskini %1'in altına indirerek hastalarımızın ameliyat sonrası normal hayatlarına sorunsuz dönmelerini sağlıyoruz.
Sentinel Lenf Nodu Haritalaması Nasıl Yapılır?
Bu işlem, yüksek teknoloji gerektiren özel kameralar ve boyalar eşliğinde ameliyat sırasında (genellikle laparoskopik/kapalı cerrahi ile) yapılır. Adım adım süreç şu şekildedir:
- Özel Boya Enjeksiyonu: Ameliyatın hemen başında, rahim ağzına ICG (İndosiyanin Yeşili) veya Mavi Boya (İzotop) adı verilen tamamen güvenli, özel bir tıbbi sıvı enjekte edilir.
- Floresan Görüntüleme (NIR Teknolojisi): Enjekte edilen bu boya, tıpkı kanser hücrelerinin izleyeceği yolu takip ederek lenf kanallarından ilerler ve "bekçi" lenf bezine ulaşır. Kapalı ameliyat kamerasının sahip olduğu özel Kızılötesi (Near-Infrared) ışık sistemi açıldığında, bekçi lenf bezi ekranda parlak yeşil bir ışıkla parlayarak kendini belli eder.
- Lenf Bezinin Çıkarılması: Sadece parlayan bu bekçi lenf bezi (veya bezleri) milimetrik bir kesiyle güvenle çıkarılır.
- Ultra-Evreleme (Ultra-Staging): Çıkarılan bekçi lenf bezi, patoloji uzmanları tarafından çok ince kesitlere ayrılarak (ultra-staging) mikroskobik düzeyde incelenir. İçinde tek bir kanser hücresi olup olmadığı kesin olarak tespit edilir.
Hangi Jinekolojik Kanserlerde Uygulanır?
Sentinel lenf nodu cerrahisi her kanser evresi için uygun değildir. Uluslararası Jinekolojik Onkoloji kılavuzlarına göre bu işlem en çok şu durumlarda uygulanır ve hayat kurtarır:
- Erken Evre Endometrium (Rahim Zarı) Kanseri
- Erken Evre Serviks (Rahim Ağzı) Kanseri
- Erken Evre Vulva Kanseri
Kanseri Tedavi Ederken Yaşam Kalitenizi Koruyoruz: Amacımız sadece kanseri vücudunuzdan temizlemek değil; ameliyat sonrasında, lenfödem korkusu olmadan konforlu ve sağlıklı bir hayata adım atmanızı sağlamaktır. Rahim ve rahim ağzı kanserlerinde kapalı cerrahi ve ICG bekçi lenf bezi haritalaması hakkında detaylı bilgi almak için Doç. Dr. Gülşah Selvi Demirtaş kliniğinden randevu alabilirsiniz.